Witaj, nieznajomy! [ Zarejestruj się | Zaloguj sięrss

Poronin – Polana Zgorzelisko jako uzdrowisko

| Poronin informacje | Maj 18, 2012

70
Thanks!
An error occurred!

Polana Zgorzelisko jako uzdrowisko

Gmina Poronin obejmuje swoim zasięgiem terytorialnym bardzo artakcyjny rejon – Polanę Zgorzelisko. Jest to miejsce wyjątkowo kuszące z uwagi na położenie. Polanę i hotel Tatry, który się nań znajduje, otaczają piękne lasy należące do Tatrzańskiego Parku Narodowego, niedaleko usytuowana jest stacja narciarska Małe Ciche, a także trasy rowerowe i spacerowe. Było to niegdyś miejsce wypoczynku dla wysoko postawionych osobistości, w czasach, gdy naszym krajem władał towarzysz Gierek. Prominenci urządzali sobie tutaj zabawy i uczty. Kwaterowali zaś w luksusowych pokojach hotelu Tatry. Dziś po tamtych czasach pozostały tylko wspomnienia, natomiast gmina Poronin ma w swoich planach przekształcenie tego zakątka w atrakcje dla turystów promującą Poronin i okolice. Pojawili się inwestorzy z Polski, którzy pragną uruchomić w hotelu Tatry na Zgorzelisku działalność uzdrowiskową.

Polana Zgorzelisko atrakcją turystyczną

Polana Zgorzelisko leży na szczycie Wierchu o tejże samej nazwie, który jest z kolei szczytem Pogórza Bukowiańskiego. Pogórze Bukowiańskie zaś, jest częścią Pogórza Spisko Gubałowskiego. Wierch Zgorzelisko znajduje się w grzbiecie ciągnącym się od Wierchoporońca w północno-zachodnim kierunku do Poronina. Potok Poroniec od strony wschodniej i Potok Filipczański od zachodniej, opływają ów grzbiet. Pod Wierchem Zgorzelisko znajduje się malownicza miejscowość, należąca do gminy Poronin, Małe Ciche. Sam Wierch jest zalesiony, prócz polany, jaka znajduje się na jego szczycie. Do tejże Polany prowadzi droga dojazdowa od Drogi Oswalda Balzera przez Zadni Wierch, który leży na wysokości 1062 metry n p m. i jest szczytem Pogórza Bukowiańskiego. Duża część grzbietu, na którym znajduje się Wierch Zgorzelisko oraz jego północne stoki, zostały włączone do Tatrzańskiego Parku Narodowego, choć – co ciekawe – obszar ten nie należy do Tatr. Poza obszarem parku znajduje się wierzchołek i Polana Zgorzelisko. Dwa charakterystyczne przybytki, które przypominają nam czasy PRLu, wciąż znajdują sie na tejże Polanie : na południowym skraju polany dom góralski, zaś na północnym – hotel Tatry, dawny ośrodek wypoczynkowy rządu polskiego.

Hotel Tatry na Polanie Zgorzelisko

Właśnie hotel Tatry na Polanie Zgorzelisko mógłby zostać przeobrażony w ośrodek uzdrowiskowy, jak proponują niektórzy inwestorzy. Jeden z nich zwrócił się do władz gminy Poronin o odpowiednie zapisy w tworzonym dla tychże terenów planie zagospodarowania przestrzennego. Idea utworzenia uzdrowiska na Polanie Zgorzelec jest kusząca, jednak wiąże się z wszelakiej maści progami do przeskoczenia, zwłaszcza dotyczącymi szczegółów koncepcji, gdyż na razie ma ona zbyt ogólny wydźwięk. Jak twierdzą znawcy w owej materii, Zgorzelisko jest idealnym miejscem na utworzenie wysokogórskiego kurortu, jakiego w Polsce jeszcze nie ma. Co możnaby leczyć na tejże malowniczej polanie? Przy wykorzystaniu klimatu, wód termalnych i borowiny spod Czarnego Dunajca – zwyrodnienia, niedokrwistość, stany pourazowe tudzież pooperacyjne.

Tak czy siak, Polane Zgorzelisko warto odwiedzić bez względu na to, kiedy doczekamy się tu, na poziomie europejskim, lecznicy. Warto tu przyjechać choćby po to, by zobaczyć gdzie niegdyś bawiła się śmietanka rządowa czasów PRLu.

Agacia/Poronin.biz

Poronin i wioska w dolinie Filipczańskiego Potoku – Małe Ciche

| Poronin informacje | Maj 17, 2012

68
Thanks!
An error occurred!

Na terenie gminy Poronin leży piękna malownicza wioska, która znajduje się zaledwie pięć kilometrów na południe od Poronina, zaś od Murzasichla, także leżącego na terenie tejże gminy, trzy kilometry idąc ścieżką przez las. Małe Ciche, bo tak brzmi nazwa tejże miejscowości, położone jest na obszarze Pogórza Bukowiańskiego na wysokości ok. 830 metra n p m. tuż pod Tatrami, w Dolinie Filipczańskiego Potoku. Potok ten, zwany także Filipką, spływa doliną o tejże samej nazwie, Dolina Filipka.

Dolina Filipka

Jest to dolina mało znana turystom, szkoda, bowiem to obszar o dużej wartości przyrodniczej. Na 80 metrowej wysokości Filipczańskiej Skałce rosną limby, a na dolomitowym urwisku Skałka w latach 50 ub. wieku odkryto gniazdo bardzo rzadkiego drozda skalnego. Tereny doliny są także ostoją dzięcioła czarnego, myszołowa czy jelenia. Spotyka się także niedźwiedzie. Na zboczach Filipczańskiego Wierchu znajdują się niewielkie jaskinie, nieudostępnione dla turystów. Filipczański Potok, który spływa Doliną Filipka, przepływa przez Małe Ciche. Aż do tej miejscowości, ów potok płynie przez zalesione obszary Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Małe Ciche

Małe Ciche zamieszkuje ok. 400 mieszkańców. Jest miejscowością popularną wśród turystów, zwłaszcza, że w 2005 roku oddano tu do użytku Stację Narciarską z Małego Cichego na Polanę Zgorzelisko. W okresie letnim miejscowość jest wyśmienitą bazą wypadową na wycieczki Górskie. Można wybrać się stąd na Rusinową Polanę, Halę Gąsienicową, do Doliny Pięciu Stawów i Morskiego Oka. Są też trasy dla miłośników wypraw rowerowych. Na przykład górska trasa rowerowa Małe Ciche – Tarasówka, gdzie różnica wzniesień wynosi 230 metrów, zaś długość trasy to 16 kilometrów.

Mieszkańcy Małego Cichego i zabytki

Małocichowianie są muzykalni, jak przystało na przyzwoitych górali. Przy miejscowej Szkole Podstawowej działa dziecięcy zespół regionalny „Mali Cichowianie”. Mieszkańcy bardzo dbają o kulturę regionalną i tradycje. Wioska szczyci się takimi symbolami minionej epoki jak : zabytkowe chałupy góralskie, kaplica domkowa św. Bartłomieja z początku XX wieku, zabytkowy sprzęt strażacki, żeliwny krzyż na postumencie z XIX wieku. Rzecz jasna, Małe Ciche nie zatrzymało się w czasie i rozwoju, dziś jest to jak najbardziej nowoczesna miejscowość, z przyzwoitą infrastrukturą. Jest jedyną wsią w gminie Poronin w całości skanalizowaną, posiadającą własny wodociąg. Patronat duchowy sprawuje nad wioską zakon Dominikanów. W roku 1975 zorganizowano Duszpasterstwo św. Józefa obejmujące kaplicę Matki Boskiej na Wiktorówkach i kościół w Małem Cichem.

Wieś ma też swoją historię sięgającą aż po XVII wiek. Niegdyś owa miejscowość była posiadłością sołtysów białodunajeckich. Od królewskiego nadania w 1669 roku stała się własnością braci Pawlików, wtedy też wieś otrzymała nazwe Małe Ciche min. dla odróżnienia od Cichego znajdującego się za wzgórzem Gubałowskim. Do wsi należą dwa przysiółki, Tarasówka i Zgorzelisko. Słyną z wyjątkowo pięknych walorów widokowych.

Agatka/Poronin.biz

Życie kulturalne na poronińskiej ziemi

| Poronin informacje | Maj 16, 2012

86
Thanks!
An error occurred!

Bogate życie kulturalne Poronina

Na terenie gminy Poronin działają prężnie i owocnie odziały Związku Podhalan. Jest to organizacja skupiająca w swoim gronie rodowitych górali podtrzymujących rodzimą tradycje, a także wszystkich, którzy są miłośnikami tejże tradycji i kultury. Związek liczy sobie na dzień dzisiejszy ponad 5 tysięcy członków, 75 oddziałów, 9 ognisk w kraju. Funkcjonują także oddziały akademickie i młodzieżowe.

Cele Związku Podhalan

Jakie min. cele stawia sobie owa organizacja? Poziom moralny, kulturalny i materialny mieszkańców regionu nie może stać w miejscu lecz żywo się rozwijać, duchowe i materialne wartości krajobrazu i środowiska naturalnego regionu winne być chronione, kultura i sztuka góralska powinna być dokumentowana, pielęgnowana i rozwijana. Ponadto, Związek stawia sobie za cel współpracę z instytucjami i organizacjami o pokrewnych zadaniach społeczno kulturalnych w kraju i za granicą. Historia Związku Podhalan ma się czym poszczycić. Jej początek sięga XIX wieku. Działał w okresie pokoju, jak i konspiracyjnie w czasach wojennych. W 1973 roku oficjalną siedzibą Związku Podhalan stał się Dom Podhalański im. Kazimierza Przerwy Tetmajera i Władysława Orkana w Ludzimierzu.

Zespoły regionalne Poronina

Poroniańska gmina z oddaniem dba o muzyczną stronę rodzimej tradycji i kultury. Na jej terenie działają zespoły regionalne, które mogą się poszczycić sukcesami w kraju i za granicą. Warto wymienić choćby dwa z nich. Zespół regionalny „Harnasie” z Suchego, powstały w 1958 roku, był „dobrowolną, amatorską organizacją członków i pracowników Spółdzielni Pracy, jak też ich rodzin”. Zespół formował się z członków zamieszkałych w Suchem, Poroninie, Zębie, Białym Dunajcu, Gliczarowie, Stasikówce i innych miejscowościach, gdzie nie działały zespoły regionalne. Pełny rozkwit artystyczny zespołu przypadł na rok 1965, co zaowocowało wieloma zaproszeniami na wyjazdy w kraju i za granicą. Przez lata swej działalności Zespół „Harnasie” uczestniczył w licznych festiwalach, przeglądach, konkursach. Osiągnął wiele sukcesów artystycznych. Innym zespołem, który ma na swoim koncie osiągnięcia, działającym na terenie gminy Poronin jest Zespół Regionalny „Zbójnicek” założony w Zębie w 1964 roku przez Marię Stoch. Działalność zespołu to przede wszystkim śpiew, taniec i muzyka Skalnego Podhala prezentowane na festiwalach, uroczystościach lokalnych, krajowych oraz zagranicznych. Na przestrzeni ostatnich 20 lat zespół gościł min. w Anglii, Niemczech, na Węgrzech, w Słowacji, Norwegii, Macedonii i Serbii. „Zbójnicek” ma w swoim dorobku wiele sukcesów i wyróżnień oraz czołowych miejsc w wszelakiej maści konkursach, przeglądach i festiwalach.

Gminny Ośrodek Kultury w Poroninie

W 1991 roku Rada Miasta Zakopane i Gmina Tatrzańska powołała na mocy uchwały do życia Wiejski Dom Kultury w Poroninie. Po utworzeniu Gminy Poronin w roku 1995 Rada Gminy podjęła uchwałę o zmianie nazwy WDK na Gminny Ośrodek Kultury. Instytucja ma na celu upowszechnianie i przyczynianie się do rozwoju kultury na terenie gminy Poronin.

Robert/Poronin.biz

Malownicze wioski gminy Poronin

| Poronin informacje | Maj 16, 2012

80
Thanks!
An error occurred!

Gmina Poronin mieszkańcy i atrakcje

Gmina Poronin, która leży przy spływie Zakopianki z Porońcem, 7 kilometrów na wschód od Zakopanego, zajmuje powierzchnię 8355 ha i liczy sobie ponad 10 .ooo mieszkańców. Podstawowym źródłem dochodów jest turystyka. Gmina ma się czym poszczycić w tej materii, bowiem oferuje bawiącym gościom łącznie 10 tysięcy miejsc noclegowych. Turystyka piesza i rowerowa, zaś zimą narciarstwa zjazdowego i śladowego działa owocnie i prężnie na stokach Galicowej Grapy i Pasma Gubałowskiego. Wioski leżące na terenie gminy są świetną bazą wypadową na szlaki tatrzańskie, malownicze widoki jakie rozciągają się z tychże miejscowości stanowią atrakcje samą w sobie. Do gminy Poronin należą : Murzasichle, Małe Ciche, Suche, Ząb, Nowe Bystre, Bustryk, Stasikówka i siedziba gminy – Poronin. O niektórych tych miejscowościach warto skreślić parę szczegółów.

Wioski gminy Poronin

W głębokiej dolinie Suchego Potoku, który jest lewym dopływem rzeki Biały Dunajec usytuowana jest wioska Suche. Zrodziła się w tym samym roku i na mocy tego samego dekretu co miejscowość Ząb ( 1620 rok dekret starosty nowotarskiego s. Witowskiego ). Pierwsza nazwa wioski nie przyjęła się, druga zaś, nawiązująca do nazwy potoku przepływającego dołem wsi, który często wysychał, była bardziej trafiona i została przez mieszkańców zaakceptowana. Długo, aż do czasów powojennych, Suche z Zębem stanowiły jeden organizm. Funkcjonujący pod nazwą Zubsuche. Dziś te wsie nie są już ze sobą tak nierozerwalne, a z Suchem bardziej związany jest Poronin, niż Ząb. Funkcje edukacyjne i społeczne we wsi pełnił kilkadziesiąt lat Dom Orłów, dziś duma mieszkańców. Prężnie działa tu Odział Związku Podhalan wraz z zespołami regionalnymi „Małe Harnasie i Harnasie.

Stasikówka

Część wsi Poronin, która została wyodrębniona w samodzielne sołectwo w 1997 roku, dziś występuje pod nazwą Stasikówka. Jest doceniana przez turystów, bowiem czeka tu na nich kilka pensjonatów, pokoje gościnne, gospodarstwa agroturystyczne, malownicze łąki i lasy. Życie religijne ogniskuje się wokół kościoła pw. św. Józefa, przybytek został wzniesiony w ostatnich latach, przyciąga estetyczną architekturą.

Nowe i Stare Bystre

W Dolinie Potoku Bystry, pomiędzy grzbietami Pogórza Gubałowskiego leży założona w drugiej połowie XVII wieku wieś Nowe Bystre. Dlaczego „Nowe”? Dla odróżnienia od Starego Bystrgo, niegdyś osady, części Rogoźnika. I tu mieszkańcy mają się czym poszczycić. W 1870 roku wybudowano w tejże miejscowości drewniany kościółek parafialny pw. Jana Chrzciciela, który stoi dumnie do dziś. Został odrestaurowany, stanowi niewątpliwą atrakcje turystyczną. Wielu turystów twierdzi, iż prawdziwym atutem wsi jest spokój i cisza jaki tu panują, dla spragnionych takiej oazy, jest idealnym miejscem odpoczynku. Poniważ tradycje pasterskie są wciąż żywo kultywowane, znajdzie się coś dobrego dla podniebienia, na przykład wysokiej jakości oscypek czy bundz.

Robert/Poronin.biz

Kośne Hamry, Poronin i najlepsze kosy w Galicji

| Poronin informacje | Maj 16, 2012

66
Thanks!
An error occurred!

Poronin niegdyś mógł się poszczycić wspaniałymi tartakami, kuźniami, młynami tudzież kieratami. Niestety, to, co mogło do dziś stanowić wyśmienitą atrakcję turystyczną tejże miejscowości zostało zniszczone, mimo starań wielu ludzi, by do tego nie doszło. Aby zrekompensować ową niepowetowaną stratę, niektórzy chcieli posunąć się do desperackiego kroku i na powrót sprowadzić do Poronińskiej Doliny pomnik Włodzimierza Lenina.

Towarzystwo Opeki nad Zabytkiem robiło co mogło w sprawie obiektów, które można było uratować, a nawet odrestaurować, aby przywrócić im dawną świetność. Cennym dobrem kulturalnym są także obiekty gospodarcze typu : chaty mieszkalne, szopy lub szałasy. Na przykład drewniana chata Szwajnosów przy ul Tatrzańskiej, po odnowieniu stanowiłaby wspaniałą atrakcje turystyczną. Na miejscu starych kuźni powstały pokaźne pensjonaty i hotele. Chociaż nie ma już symboli dawnej architektury regionalnej w Dolinie Porońca, gdyż zostały zniszczone na rzecz nowoczesnego budownictwa, pozostały jeszcze wspomnienia i historia.

Kośne Hamry

Pewna część Poronina nosi nazwę Kośne Hamry. Nazwa tegoż zakątka wiąże się z działalnością jaką tu celebrowano, mianowicie wyrabiano doskonałe kosy i lemiesze. W 1813 roku powstał w Poroninie zakład przerabiający surówkę – Kuźnia Poroniańska. Kosy, które tu produkowano były bardzo wysokiej, jak na owe czasy, jakości. Znane były w całej Galicji. Ustępowały jedynie kosom rodem z cesarstwa Austro-Węgier – kosom styryjskim. Ślady po dawnej kuźni pozostały jedynie w nazewnictwie w formie przydomków. Poronińskie Hamry zostały założone w 1818 roku przez pewnego leśniczego, zakłady przemysłowe jakie się tu znajdowały należały do nielicznych w całej Galicji. Bardziej okazałe były kuźnice w Zakopanem, w latach 40 XIX wieku zatrudniały ok. 100 osób. Kuźnice w Poroninie były mniejsze, zakład składał się jedynie z młota i pieca fryszerskiego.

Siłę napędową kuźni, podobnie jak w Zakopanem, stanowiła energia uzyskana ze spadku wody. Żelazo w postaci rudy sprowadzano z zagranicy, bowiem złoża miejscowe w Tatrach były niedostateczne. Rudę w tychże górach wydobywano w takich rejonach jak : Magura, jest to szczyt w północno-wschodniej grani Kasprowego Wierchu. W północnych stokach Magury i na północno-zachodnich stokach Małej Królowej Kopy znajdowały się w XVIII – XIX wieku kopalnie rudy żelaza założone za czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Ruda była dobrej jakości, w Magurze w 1840 roku była wydobywana w 5 sztolniach w ilości 400 ton rocznie. Rudę wydobywano także na Tomanowej, w Dolinie Miętusiej i Małej Łąki czy pod Kopą koło Witowa. Rudę wydobywano także w Poroninie w wąwozie rzeki Poroniec.

Na żelazo Poronińskie i Zakopiańskie był duży popyt, oba zakłady współpracowały ze sobą. Poroniańskie Hamry produkowały nie tylko kosy, ale i blachę czy pługi rolne. Blacha nie pochodziła z walcowni, lecz spod młota kuźniczego, co z pewnością miało wpływ na wysoką jakość wytwarzanych kos. Transportu wyrobów dokonywano furką góralską, celem był Kraków, zaś czas jaki pochłaniał tam i z powrotem to ok. trzy dni. Gdy założono kolej żelazną w 1899 roku, przemysł upadł, bowiem dzięki temu środkowi transportu zaczęły na tych terenach pojawiać się tańsze wyroby przemysłowe, acz nowoczesne, rodem z dużych przedsiębiorstw monarchii.

Robert/Poronin.biz

Strona 1 z 212